کتاب «نکته‌ها در آزمون اختبار شفاهی» اثر دکتر علیرضا درویش، در سال ۱۴۰۴ توسط انتشارات دوراندیشان منتشر شده و به عنوان مرجعی منحصر به فرد برای آماده‌سازی در آزمون شفاهی اختبار شناخته می‌شود. این کتاب به طور جامع مباحث حقوقی و کیفری پرکاربرد در رویه قضایی و آزمون‌ها را پوشش می‌دهد. مخاطبان اصلی آن شامل داوطلبان آزمون اختبار وکالت (کانون وکلای دادگستری، مرکز وکلای قوه قضاییه) و کارآموزان قضاوت هستند. این اثر تجربه عملی مؤلف از فرایند اختبار را با نکات اجرایی و قابل پیاده‌سازی ترکیب کرده تا بهترین نتیجه در آزمون شفاهی حاصل شود و داوطلبان را با فرایند، سؤالات متداول و روش پاسخگویی در آزمون شفاهی آشنا می‌سازد.

دوراندیشان یک ناشر و فروشگاه تخصصی کتاب‌های حقوقی است که با همکاری حقوق‌دانان برجسته، قضات، وکلا و اساتید دانشگاه، به تألیف و انتشار آثار علمی و کاربردی در زمینه‌های مختلف حقوقی می‌پردازد. این انتشارات منابع معتبر و جامع برای آزمون‌های حقوقی و کتاب‌های کاربردی حقوقی را ارائه می‌دهد. از جمله خدمات و محصولات آن‌ها می‌توان به منابع آزمون وکالت، دسته‌بندی کتاب‌های حقوقی، منابع تخصصی وکلا و دادگستری، کتاب‌های حقوقی برای غیرحقوقی‌ها، مقالات و امکان خرید کتاب‌های الکترونیکی و چاپی اشاره کرد. همچنین این مجموعه در تهران دارای دفتر مرکزی و فروشگاه حضوری است.

در دفاع از متهم در دعاوی کیفری، وکیل باید مراحل زیر را طی کند:

• قدم اول: شرح ماوقع و تنقیح قوانین.
• قدم دوم: تفکیک ادله شکلی و ماهیتی و توجه به شرایط شکلی دعوی مطروحه (به ویژه در جرایم قابل گذشت). همچنین وکیل باید به اساسنامه شرکت شاکی در صورت خصوصی بودن آن توجه کند.

قدم سوم: ارائه دلایل برای رد ارکان جرم و احراز رابطه سببیت. در متن لایحه باید تلاش شود که ارکان جرم تحلیل نشود. وکیل متهم باید به نکات زیر نیز توجه کند:
تلاش کند که شهادت شهود حتماً در حضور متهم باشد و مواجهه حضوری صورت گیرد.
ارجاع امر به کارشناسی نزد کارشناس.

ایراد به تحقیقات بازپرسی در قالب لایحه.
هنگام احضار موکل در موعد قانونی (۵ روز)، زودتر نزد بازپرس رفته و توضیحات را بیان کند.
اگر موکل در مقام مطلع احضار شد، بازپرس حق اخذ تأمین از وی را ندارد.
در دفاع ماهوی، تحلیل ارکان جرم در این مرحله است.
در صورت احراز جرم، تلاش شود نوع جرم از جرم تام به شروع به جرم یا از جرم غیرقابل گذشت به قابل گذشت تغییر داده شود.
از فرصت‌های قانونی مانند جوان بودن یا متأهل بودن موکل برای تخفیف مجازات بهره برد.

اعتراض ثالث در موارد متعددی امکان‌پذیر است، از جمله:

• آرای دیوان عدالت اداری و شورای حل اختلاف.
• آرای کیفری (برابر رأی وحدت رویه ۸۱۸) و دادگاه نظامی و روحانیت.
• آرای داوری (مواد ۴۱۷ و ۴۱۸ آ.د.م).
• نظر هیأت نظارت ثبت (بند ۸ ماده ۲۵ ثبت). اعتراض ثالث بر دو قسم اصلی تقسیم می‌شود:

1. اعتراض ثالث حکمی (دادرسی): به رأی مرجعی است که حکم صادر کرده و شامل حکم و قرار می‌شود. مرجع اعتراض ثالث، مرجع صدور رأی قطعی شده است.
2. اعتراض ثالث اجرایی: به اقدامات دادورز در مرحله اجراست، زمانی که حق فرد ثالث دچار مخاطره شده و ثالث به اقدامات دادورز اعتراض می‌کند، نه به صدور حکم. این نوع اعتراض به نحو توأمان (دادرسی و اجرا) و در مواد

در تعدد مادی جرایم، ابتدا باید بررسی شود که آیا جرایم ارتکابی مختلف هستند یا خیر:

• جرایم یکسان: فقط یک مجازات باید اعمال شود، اما دادگاه می‌تواند مجازات را تشدید کند (اگر برای هیچ‌یک از آن‌ها حکم قطعی صادر نشده باشد).
• جرایم غیریکسان: دادگاه باید مجازات را تشدید کند.
• سه جرم یا کمتر: مجازات بیش از میانگین حداقل و حداکثر تا حداکثر قانونی خواهد بود.
• بیش از سه جرم: اعمال حداکثر مجازات اشد تکلیف مقام قضایی است. دادگاه می‌تواند تا یک‌چهارم بیشتر از حداکثر به مقام قضایی اختیار دهد.
• جرایم ثابت یا فاقد حداقل: برای سه جرم یا کمتر، تا یک‌ششم اصل مجازات اضافه می‌شود. برای بیش از سه جرم، از یک‌چهارم تا حداکثر اصل مجازات اضافه می‌شود. نکته اجرایی: در نهایت، فقط مجازات اشد اجرا می‌شود. اگر مجازات اشد به یکی از علل قانونی (عفو، تعلیق، آزادی مشروط) اجرا نشود، مجازات جرم بعدی اعمال می‌گردد. همچنین، مجازات‌های تکمیلی و تبعی نیز به همراه مجازات اصلی اعمال می‌شوند.

افراز: به معنی خارج کردن ملک از حالت مشاعی و تقسیم آن است.

• صلاحیت: هرگاه عملیات ثبتی به اتمام رسیده باشد، در صلاحیت اداره ثبت محل است. در غیر این صورت (یا وجود فرد محجور)، در صلاحیت دادگاه محل وقوع ملک خواهد بود.
• شرایط: افراز زمانی قابل انجام است که به تمامی شرکا هیچ خسارتی وارد نشود؛ در غیر این صورت، تقسیم قابل ابطال خواهد بود. تصمیم واحد ثبتی در باب افراز باید به تمامی مالکین مشاع ابلاغ شود تا فرصت اعتراض (۱۰ روز) داشته باشند.
• فروش ملک مشاعی: در صورتی امکان‌پذیر است که تمامی مالکین موافق تقسیم سهم خود نباشند و موافق به فروش سهم خود به سایر مالکین نیز نباشند. تفکیک: به معنی جدا نمودن قطعه زمین یا اعیانی به قطعات کوچک‌تر و دارای موقعیت مستقل است.
• صلاحیت: تفکیک در صلاحیت واحد ثبتی است.
• تفاوت با افراز: افراز صرفاً در اموال مشاع جاری است، ولی تفکیک در اموال مشاع یا افراز شده امکان دارد. افراز حسب مورد در صلاحیت مرجع ثبتی یا

مسئولیت مدیران:

• ید امانی: مدیران شرکت ید امانی دارند (ماده ۱۱۸ ق.ت).
• جرایم: مدیران شرکت‌های سهامی و مسئولیت محدود در مواردی مانند تقسیم منافع موهوم مسئولیت کیفری دارند (ماده ۲۵۸ ق.ت).
• مالیات و بیمه: مدیران در کنار شرکت، مسئول پرداخت دیون مالیاتی و بیمه شرکت هستند و مسئولیت تضامنی دارند (ماده ۱۹۸ قانون مالیات‌های مستقیم).
• ممنوعیت خروجی: مدیران شرکت که دارای امضا هستند، مشمول ممنوع‌الخروجی می‌شوند (ماده ۲۰۱ قانون مالیات‌های مستقیم). دفاع در دعاوی شرکتی:
• تشریفات: عدم رعایت تشریفات در دعاوی شرکت‌ها، موجب ابطال فرایند یا تصمیمات در هر مرحله است (ماده ۲۷۰ ق.ت).
• اساسنامه: اساسنامه شرکت باید به دقت مطالعه شود، زیرا قواعد حقوقی تجارت معمولاً قابل تغییر نیستند. تغییر در اساسنامه حتماً باید در قالب مجمع عمومی فوق‌العاده صورت گیرد.
• وکالت: افرادی که بر اساس اساسنامه حق امضای تعهد برای شرکت را دارند، حق انتخاب وکیل را در قالب صورتجلسه هیأت مدیره اخذ نمایند.
• اثبات تقصیر: در صورت اثبات تقصیر مدیران شرکت، سهامداران می‌توانند در باب ورود خسارت به سهامداران طرح دعوی نمایند (مواد ۱۴۲ و ۱۴۳ ق.ت). همچنین سهامدارانی که دارای ۲۰ درصد سهام شرکت باشند می‌توانند به نمایندگی از شرکت علیه مدیران طرح دعوی کنند.

نکات مهم چک:

• صدور چک صیادی: از سال ۱۴۰۰، صدور چک از دسته‌چک صیادی توسط بانک‌ها متوقف شده و چک‌های صیادی جدید مشمول ماده ۲۱ قانون صدور چک هستند.
• ثبت در سامانه صیاد: عدم ثبت اطلاعات لازم برای صدور یا انتقال چک در سامانه صیاد، موجب عدم پرداخت چک توسط بانک و از دست رفتن امتیازات سند تجاری می‌شود.
• ممنوعیت در وجه حامل: از سال ۱۴۰۰، صدور و پشت‌نویسی چک‌های صیادی در وجه حامل ممنوع است، اما چک‌های قبل از آن همچنان معتبرند.
• شرایط رفع محرومیت مدیران: در چک‌های برگشتی شرکت، صرف خروج از هیأت مدیره اثر بر رفع محرومیت نخواهد داشت، مگر با اثبات این که عدم پرداخت چک در اختیار او نبوده است.
• شرایط طرح شکایت کیفری: چک باید تضمینی، مشروط، سفید امضا، وعده‌دار و بدون تاریخ نباشد.
• مرور زمان: دارنده چک باید ظرف ۶ ماه از تاریخ مندرج در چک یا ۶ ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت، اقدام به طرح دعوی کیفری کند.

مزایای چک به عنوان سند تجاری:

• عدم توجه ایرادات: شخص ثالث دارای حسن نیت، در برابر ایرادات احتمالی صادرکننده (به شرطی که ایرادات مربوط به قرارداد پایه باشد) در امان است.
• اجرای ثبتی: امکان مطالبه وجه چک از طریق اجرای ثبت (صرفاً وجه چک، نه خسارت تأخیر تأدیه).
• اجرای مستقیم از دادگاه: در مواردی که چک مشروط یا بابت تضمین باشد، امکان صدور اجراییه از دادگاه وجود ندارد و نیاز به طرح دعوی حقوقی است.