راهنمای جامع آزمون کانون وکلای دادگستری تا اختبار
1.معرفی آزمون کانون وکلای دادگستری
آزمون کانون وکلای دادگستری یکی از آزمونهای شغلی و حرفهای است که میان فارغالتحصیلان رشتههای حقوق و فقه و مبانی حقوق اهمیت بسیاری دارد و داوطلبان زیادی با آرزوی رسیدن به حرفۀ وکالت در آن شرکت میکنند.
علیرغم حذف ظرفیت، رقابت میان داوطلبان بسیار فشرده است؛ لازم است داوطلب قبل از ورود به فرآیند مطالعه، با مواد آزمونی، شرایط شرکت، زمان ثبتنام و برگزاری و جزییات مربوط به مراحل پذیرش آشنا گردد.
2. شرایط شرکت در آزمون
1-2- براساس ماده 2 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب 1376، متقاضیان باید دارای شرایط ذیل باشند:
الف) تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
ب) اعتقاد و التزام عملی به احکام و مبانی دین مقدس اسلام.
پ) اعتقاد و تعهد به نظام جمهوری اسلامی ایران، ولایت فقیه، قانون اساسی.
ت) نداشتن پیشینه محکومیت مؤثر کیفری.
ث) نداشتن سابقه عضویت و فعالیت در گروههای الحادی و فرق ضاله و معاند با اسلام و گروههایی که مرامنامه آنها مبتنی بر نفی ادیان الهی است.
ج) عدم وابستگی به رژیم منحوس پهلوی و تحکیم پایههای رژیم طاغوت.
چ) عدم عضویت و هواداری از گروهکهای غیرقانونی و معاند با جمهوری اسلامی ایران.
ح) عدم اعتیاد به مواد مخدر و استعمال مشروبات الکلی.
خ) دارا بودن دانشنامه لیسانس یا بالاتر حقوق (از دانشکدههای حقوق داخل یا خارج کشور که مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد) یا دانشنامه لیسانس فقه و مبانی حقوق اسلامی یا معادل آن از دروس حوزوی و دانشگاهی با تأیید مرجع صالح.
2-2- براساس ماده 10 لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب سال 1333، به اشخاص زیر اجازه وکالت داده نمیشود:
الف) اتباع خارجه.
ب) قضات و مستخدمین دولتی و بلدی و مملکتی و بنگاههایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آن متعلق به دولت است در حین اشتغال به خدمت بهاستثنای استادان دانشکده حقوق که اشتغال به تدریس در یکی از شعب حقوقی دارند در صورت اجازه شورای دانشگاه.
پ) محجورین و همچنین کسانی که سن آنها کمتر از 25 سال باشد.
ت) محکومین به انفصال ابد از خدمات دولتی.
ث) اشخاص مشهور به فساد اخلاق و تجاهر به استعمال مسکر و افیون و اعمال منافی عفت.
ج) محکومین به جنایت مطلقاً و محکومین به جنحههایی که منافی با امانت و عفت و شئون وکالت است به تشخیص هیأت مدیره کانون و یا آنکه به موجب قانون مستلزم محرومیت از بعضی حقوق اجتماعی است.
چ) کسانی که به اتهام جنایت یا جنحههای مذکور در ماده فوق تحت محاکمه هستند.
ح) اشخاصی که طبق حکم محکمه از وکالت محروم شدهاند.
3-2- شرایط سنی:
پروانه کارآموزی وکالت دادگستری در حوزه قضایی استان تهران فقط به کسانی داده میشود که هنگام ثبتنام سن آنها از چهل سال تمام بیشتر نباشد و برای سایر حوزههای قضایی پروانه کارآموزی به کسانی داده میشود که هنگام ثبتنام سن آنها از پنجاه سال تمام بیشتر نباشد.
با توجه به مصوبه هیأت مدیره کانون وکلای دادگستری مرکز درخصوص شرط چهل سال تمام متقاضیان آزمون کارآموزی وکالت 1404 کانون مرکز، چنانچه در زمان ثبتنام سن متقاضی بیشتر از 40 سال تمام و کمتر از 50 سال تمام باشد، صرفاً میتواند محل اشتغال و کارآموزی خود را استان سیستان و بلوچستان تعیین کند.
4-2- اشخاصی مجاز به شرکت در آزمون و صدور پروانه کارآموزی هستند که دارای شرایط مندرج در قوانین و مقررات ناظر بر وکالت باشند.
کسانی که فاقد مدرک کارشناسی حقوق، فقه و مبانی حقوق اسلامی یا معادل آن از دروس حوزوی و دانشگاهی با تأیید مرجع صالح بوده و فقط دارای مدارک بالاتر آن هستند، حق شرکت در آزمون را ندارند؛ بنابراین از ارائه مدارک بالاتر بهجز مدارک کارشناسی عنوان شده خودداری نمایند. دارندگان مدارک کارشناسی ناپیوسته حقوق با مدرک کاردانی مرتبط بهشرط آنکه واحدهای دروس دوره کارشناسی حقوق را گذرانده باشند، مجاز به شرکت در آزمون هستند.
۳.مواد آزمونی و ضرایب
| ردیف | نام دروس | ضریب |
|---|---|---|
| ۱ | حقوق مدنی | ۳ |
| ۲ | آیین دادرسی مدنی | ۳ |
| ۳ | حقوق تجارت | ۲ |
| ۴ | اصول استنباط حقوق اسلامی و متون فقه | ۱ |
| ۵ | حقوق جزای عمومی و اختصاصی | ۲ |
| ۶ | آیین دادرسی کیفری | ۲ |
| ۷ | حقوق اساسی | ۱ |
4. تعداد سؤال و زمان پاسخگویی
140 سؤال/ 170 دقیقه
دروس مدنی، آدم، تجارت، اساسی، جزا، آدک / هرکدام 20 سؤال
اصول استنباط / 10 سؤال
متون فقه/ 10 سؤال
5. زمان برگزاری آزمون
کانون وکلای دادگستری مکلف است در اجرای تبصرۀ مادۀ 1 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب1376/1/27 و ماده 5 قانون تسهیل هر سال از طریق سازمان سنجش آموزش کشور نسبت به برگزاری آزمون پروانه وکالت اقدام نماید (عموماً پاییز).
6. روند پذیرش
پذیرفتهشدگان آزمون وکالت کانون وکلا درصورت کسب حدنصاب علمی در آزمون کتبی (یعنی 70% امتیاز میانگین نمرات 1 درصد حائزان بالاترین امتیاز و درخصوص ایثارگران حداقل 60%) وارد مرحلۀ احراز صلاحیت عمومی شامل (استعلام از مراجع قانونی) میگردند، آنها بایستی فرم تقاضانامه و مدارک اعلامی را تکمیل و به کانون متبوع خود ارایه دهند.
قبولی افرادی که ظرف سه ماه از انقضای موعد مقرر کانون نسبت به تکمیل فرم و ارایه آن اقدامی نکنند، کانلمیکن خواهد بود.
تقاضای پروانه وکالت و کارآموزی، با رعایت مقررات این آییننامه، درصورتیکه نقصی نداشته باشد و درصورتیکه دارای نقص باشد، پس از رفع نقص، از طرف دفتر کانون، به نظر رییس کانون میرسد و رییس کانون رسیدگی هریک از تقاضاها را به یکی از اعضای کانون و یا کارمندان اداری کانون یا کارآموزان ارجاع مینماید که ظرف یک هفته رسیدگی کرده و گزارش خود را به رییس کانون تسلیم نماید.
گزارش مزبور در هیأت مدیره طرح میشود و در صورت قبول تقاضای وکالت پروانه صادر میشود.
7. کارآموزی
کارآموز در دورۀ کارآموزی، تکالیف زیر را در دو مرحله تحت نظر کانون، انجام میدهد:
مرحله اول:
شرکت در جلسات سخنرانی علمی و کارگاههای آموزشی حوزه وکالت و کارآموزی به مدت سه ماه و حداقل پنجاه ساعت، در صورت عدم شرکت در جلسات، این مرحله تا دو مرتبه دیگر قابل تکرار است.
در صورت عدم شرکت کارآموز در نوبت سوم، با اعلام کمیسیون کارآموزی و تأیید هیأت مدیره، پروانه کارآموزی توسط دادگاه انتظامی کانون وکلا ابطال خواهد شد.
مرحله دوم:
بلافاصله پس از مرحله اول شروع میشود و مدت آن دوازده ماه است.
در این مرحله، کارآموز تحت نظر وکیل سرپرست تکالیف زیر را انجام میدهد.
الف) هفتهای یک روز در مراجع قضایی حضور مییابد و حداقل از چهل پرونده دارای وقت رسیدگی یا در حال رسیدگی، گزارش تهیه مینماید.
کارآموز در این مدت باید در همه انواع مراجع قضایی اعم از شعب دادیاری و بازپرسی، دادگاههای حقوقی، خانواده، کیفری یک و دو، انقلاب، تجدیدنظر و دوایر اجرای احکام حضور یابد.
ب) با معرفی کانون نزد وکیل سرپرست به آموزش و تمرین عملی امور وکالت بپردازد و گواهی ماهانه وکیل سرپرست را ارایه دهد.
پ) در حداقل پنجاه ساعت جلسات سخنرانی علمی و کارگاه آموزشی حضور یابد.
ت) امور محوله از سوی کانون را انجام دهد.
ث) گواهی مربوط به انجام تکالیف را ارایه داده و پس از تأیید در کمیسیون کارآموزی، در اختبار کتبی و شفاهی شرکت کند.
کارآموزان در دوره دوم میتوانند تحت نظر وکیل سرپرست، وکالت حداکثر تا پنج پرونده را در ماه قبول کنند.
وکالت کارآموزان در پروندههایی که احکام آنها قابل فرجام است یا مرجع تجدیدنظر از احکام آنها دیوانعالی کشور است و با پذیرش اعاده دادرسی کیفری، منفرداً یا به همراه وکیل سرپرست و سایر وکلا ممنوع است.
درصورت عدم انجام تکالیف مذکور یا عدم شرکت در اختبار کتبی و شفاهی یا عدم قبولی، مرحله سوم بهترتیب مقرر تجدید میشود.
چنانچه کمیسیون کارآموزی مجدداً انجام تکالیف را تأیید نکند یا عذر غیبت از اختبار را موجه نداند و یا کارآموز در اختبار قبول نشود، پروانه کارآموزی ابطال خواهد شد.
کارآموزان در دوره سوم میتوانند تحت نظر وکیل سرپرست، وکالت حداکثر تا پنج پرونده را در ماه قبول کنند.
وکالت کارآموزان در پروندههایی که احکام آنها قابل فرجام است یا مرجع تجدیدنظر از احکام آنها دیوانعالی کشور است و یا پذیرش اعاده دادرسی کیفری، منفرداً یا به همراه وکیل سرپرست و سایر وکلا ممنوع است.
هر کارآموز دارای کارنامه مخصوص خواهد بود که از طرف کانون به او داده میشود.
این کارنامه باید در مورد حضور در جلسات دادگاه و سایر مراجع قضایی به گواهی قضات، در مورد کارهایی که نزد وکیل سرپرست انجام میشود و حسن اخلاق و رفتار در دوره کارآموزی، به گواهی وکیل سرپرست، در مورد انجام کارهایی که از طرف کانون ارجاع میشود، به گواهی مسئول واحد ارجاعکننده و درخصوص حضور در کلاسهای آموزشی و سخنرانی علمی به گواهی کمیسیون کارآموزی برسد.
8. اختبار
پس از انجام تکالیف کارآموزی، با تقاضای کارآموز، کمیسیون کارآموزی مدارک انجام تکالیف را بررسی و در صورت پذیرش، اختبار کتبی و شفاهی برگزار کرده و نتیجه را به ریییس کمیسیون کانون گزارش میدهد.
اعضای اختبار از بین وکلای دارای شرایط عضویت در هیأت مدیره که در موضوع اختبار دارای تجربه عملی یا تخصص علمی باشند، با معرفی کمیسیون کارآموزی توسط هیأت مدیره انتخاب میشوند.
اختبار کتبی و شفاهی شامل دروس حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، قوانین و مقررات وکالت، حقوق کیفری، آیین دادرسی کیفری، حقوق تجارت و حقوق ثبت و امور حسبی است.
قبولی در اختبار، منوط به کسب نمره ده از بیست در حداقل پنج درس و معدل کل دوازده از بیست است. در معدلگیری نمره هر درس، ضریب اختبار کتبی «سه» و ضریب اختبار شفاهی «یک» است.
به کارآموزانی که در اختبار قبول شده و سوگند یاد کنند، پروانه وکالت پایه یک داده میشود.
مادامکه کارآموز دوره کارآموزی را طی نکرده و پروانه وکالت به وی داده نشده، نام او در فهرست اسامی وکلا درج نمیشود و باید در فهرست اسامی کارآموزان کانون قید شود.
9. جدول مواد آزمون، ضرایب و منابع پیشنهادی دوراندیشان آزمون کانون وکلای دادگستری
| مواد آزمون | ضریب | شرح درس | ||
|---|---|---|---|---|
| با هدف درک بهتر مفاهیم | با هدف تثبیت مطالب (مرور و جمعبندی) |
با هدف تسلط بر مطالب و خودآزمایی |
||
| حقوق مدنی | 3 | قانون مدنی- کمکحافظه مدنی (دو جلدی) (فلاح خاریکی)- قوانین خاص حقوقی- آرای وحدت رویه کاربردی حقوقی |
اینفوگرافی مدنی (فلاح خاریکی)- جامع نکات مدنی(زمانی) |
تست حقوق مدنی (زمانی)- تست قوانین خاص حقوقی(فلاح خاریکی) |
| آیین دادرسی مدنی (آ.د.م) | 3 | قانون آ.د.م- کمک حافظه آدم (دو جلدی)(فلاح خاریکی)- شرح جامع (السان)- قوانین خاص حقوقی- آرای وحدت رویه کاربردی حقوقی |
اینفوگرافی آ.د.م (فلاح خاریکی)- جامع نکات آدم(هادی رستمی) |
تست آ.د.م (السان)- تست قوانین خاص حقوقی(فلاح خاریکی) |
| حقوق تجارت | 2 | قانون تجارت- قوانین خاص حقوقی- آرای وحدت رویه کاربردی حقوقی | اینفوگرافی تجارت (حاتمی) – جامع نکات تجارت (هادی رستمی) |
تست قوانین خاص حقوقی(فلاح خاریکی) |
| حقوق جزا | 2 | قانون مجازات اسلامی- کمکحافظه جزای عمومی و اختصاصی(جلد1و2و3) (عظیمزاده)- قوانین خاص کیفری |
اینفوگرافی جزا (عظیمزاده)- جامع نکات جزا(عظیم زاده) |
تست جزای عمومی- تست جزای اختصاصی (عظیمزاده)- تست قوانین خاص کیفری(عظیم زاده) |
| آیین دادرسی کیفری (آ.د.ک) | 2 | قانون آدک_ کمکحافظه آیین دادرسی کیفری (عظیمزاده)- قوانین خاص کیفری |
اینفوگرافی آ.د.ک (عظیمزاده)- جامع نکات آدک (عظیم زاده) |
تست آ.د.ک (عظیمزاده)- تست قوانین خاص کیفری(عظیم زاده) |
| حقوق اساسی | 1 | قانون اساسی- کمکحافظه اساسی (1 و 2) (مصطفایی) |
اینفوگرافی اساسی (شمسی محب) |
تست اساسی (شمسی محب) |
| اصول فقه + متون فقه | 1 | ــ | اینفوگرافی متون فقه(قسمت کانون وکلا) (مسجدسرایی) اینفوگرافی اصول فقه (مرادی) |
ــ |
نکته مهم (منبع کمکی):
- مجموعه سؤالات آزمون کانون وکلای دادگستری (تست وکالت) (قاسم حسین آبادی)
1.معرفی آزمون کانون وکلای دادگستری
آزمون کانون وکلای دادگستری یکی از آزمونهای شغلی و حرفهای است که میان فارغالتحصیلان رشتههای حقوق و فقه و مبانی حقوق اهمیت بسیاری دارد و داوطلبان زیادی با آرزوی رسیدن به حرفۀ وکالت در آن شرکت میکنند.
علیرغم حذف ظرفیت، رقابت میان داوطلبان بسیار فشرده است؛ لازم است داوطلب قبل از ورود به فرآیند مطالعه، با مواد آزمونی، شرایط شرکت، زمان ثبتنام و برگزاری و جزییات مربوط به مراحل پذیرش آشنا گردد.
2. شرایط شرکت در آزمون
1-2- براساس ماده 2 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب 1376، متقاضیان باید دارای شرایط ذیل باشند:
الف) تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
ب) اعتقاد و التزام عملی به احکام و مبانی دین مقدس اسلام.
پ) اعتقاد و تعهد به نظام جمهوری اسلامی ایران، ولایت فقیه، قانون اساسی.
ت) نداشتن پیشینه محکومیت مؤثر کیفری.
ث) نداشتن سابقه عضویت و فعالیت در گروههای الحادی و فرق ضاله و معاند با اسلام و گروههایی که مرامنامه آنها مبتنی بر نفی ادیان الهی است.
ج) عدم وابستگی به رژیم منحوس پهلوی و تحکیم پایههای رژیم طاغوت.
چ) عدم عضویت و هواداری از گروهکهای غیرقانونی و معاند با جمهوری اسلامی ایران.
ح) عدم اعتیاد به مواد مخدر و استعمال مشروبات الکلی.
خ) دارا بودن دانشنامه لیسانس یا بالاتر حقوق (از دانشکدههای حقوق داخل یا خارج کشور که مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد) یا دانشنامه لیسانس فقه و مبانی حقوق اسلامی یا معادل آن از دروس حوزوی و دانشگاهی با تأیید مرجع صالح.
2-2- براساس ماده 10 لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب سال 1333، به اشخاص زیر اجازه وکالت داده نمیشود:
الف) اتباع خارجه.
ب) قضات و مستخدمین دولتی و بلدی و مملکتی و بنگاههایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آن متعلق به دولت است در حین اشتغال به خدمت بهاستثنای استادان دانشکده حقوق که اشتغال به تدریس در یکی از شعب حقوقی دارند در صورت اجازه شورای دانشگاه.
پ) محجورین و همچنین کسانی که سن آنها کمتر از 25 سال باشد.
ت) محکومین به انفصال ابد از خدمات دولتی.
ث) اشخاص مشهور به فساد اخلاق و تجاهر به استعمال مسکر و افیون و اعمال منافی عفت.
ج) محکومین به جنایت مطلقاً و محکومین به جنحههایی که منافی با امانت و عفت و شئون وکالت است به تشخیص هیأت مدیره کانون و یا آنکه به موجب قانون مستلزم محرومیت از بعضی حقوق اجتماعی است.
چ) کسانی که به اتهام جنایت یا جنحههای مذکور در ماده فوق تحت محاکمه هستند.
ح) اشخاصی که طبق حکم محکمه از وکالت محروم شدهاند.
3-2- شرایط سنی:
پروانه کارآموزی وکالت دادگستری در حوزه قضایی استان تهران فقط به کسانی داده میشود که هنگام ثبتنام سن آنها از چهل سال تمام بیشتر نباشد و برای سایر حوزههای قضایی پروانه کارآموزی به کسانی داده میشود که هنگام ثبتنام سن آنها از پنجاه سال تمام بیشتر نباشد.
با توجه به مصوبه هیأت مدیره کانون وکلای دادگستری مرکز درخصوص شرط چهل سال تمام متقاضیان آزمون کارآموزی وکالت 1404 کانون مرکز، چنانچه در زمان ثبتنام سن متقاضی بیشتر از 40 سال تمام و کمتر از 50 سال تمام باشد، صرفاً میتواند محل اشتغال و کارآموزی خود را استان سیستان و بلوچستان تعیین کند.
4-2- اشخاصی مجاز به شرکت در آزمون و صدور پروانه کارآموزی هستند که دارای شرایط مندرج در قوانین و مقررات ناظر بر وکالت باشند.
کسانی که فاقد مدرک کارشناسی حقوق، فقه و مبانی حقوق اسلامی یا معادل آن از دروس حوزوی و دانشگاهی با تأیید مرجع صالح بوده و فقط دارای مدارک بالاتر آن هستند، حق شرکت در آزمون را ندارند؛ بنابراین از ارائه مدارک بالاتر بهجز مدارک کارشناسی عنوان شده خودداری نمایند. دارندگان مدارک کارشناسی ناپیوسته حقوق با مدرک کاردانی مرتبط بهشرط آنکه واحدهای دروس دوره کارشناسی حقوق را گذرانده باشند، مجاز به شرکت در آزمون هستند.
۳.مواد آزمونی و ضرایب
| ردیف | نام دروس | ضریب |
|---|---|---|
| ۱ | حقوق مدنی | ۳ |
| ۲ | آیین دادرسی مدنی | ۳ |
| ۳ | حقوق تجارت | ۲ |
| ۴ | اصول استنباط حقوق اسلامی و متون فقه | ۱ |
| ۵ | حقوق جزای عمومی و اختصاصی | ۲ |
| ۶ | آیین دادرسی کیفری | ۲ |
| ۷ | حقوق اساسی | ۱ |
4. تعداد سؤال و زمان پاسخگویی
140 سؤال/ 170 دقیقه
دروس مدنی، آدم، تجارت، اساسی، جزا، آدک / هرکدام 20 سؤال
اصول استنباط / 10 سؤال
متون فقه/ 10 سؤال
5. زمان برگزاری آزمون
کانون وکلای دادگستری مکلف است در اجرای تبصرۀ مادۀ 1 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب1376/1/27 و ماده 5 قانون تسهیل هر سال از طریق سازمان سنجش آموزش کشور نسبت به برگزاری آزمون پروانه وکالت اقدام نماید (عموماً پاییز).
6. روند پذیرش
پذیرفتهشدگان آزمون وکالت کانون وکلا درصورت کسب حدنصاب علمی در آزمون کتبی (یعنی 70% امتیاز میانگین نمرات 1 درصد حائزان بالاترین امتیاز و درخصوص ایثارگران حداقل 60%) وارد مرحلۀ احراز صلاحیت عمومی شامل (استعلام از مراجع قانونی) میگردند، آنها بایستی فرم تقاضانامه و مدارک اعلامی را تکمیل و به کانون متبوع خود ارایه دهند.
قبولی افرادی که ظرف سه ماه از انقضای موعد مقرر کانون نسبت به تکمیل فرم و ارایه آن اقدامی نکنند، کانلمیکن خواهد بود.
تقاضای پروانه وکالت و کارآموزی، با رعایت مقررات این آییننامه، درصورتیکه نقصی نداشته باشد و درصورتیکه دارای نقص باشد، پس از رفع نقص، از طرف دفتر کانون، به نظر رییس کانون میرسد و رییس کانون رسیدگی هریک از تقاضاها را به یکی از اعضای کانون و یا کارمندان اداری کانون یا کارآموزان ارجاع مینماید که ظرف یک هفته رسیدگی کرده و گزارش خود را به رییس کانون تسلیم نماید.
گزارش مزبور در هیأت مدیره طرح میشود و در صورت قبول تقاضای وکالت پروانه صادر میشود.
7. کارآموزی
کارآموز در دورۀ کارآموزی، تکالیف زیر را در دو مرحله تحت نظر کانون، انجام میدهد:
مرحله اول:
شرکت در جلسات سخنرانی علمی و کارگاههای آموزشی حوزه وکالت و کارآموزی به مدت سه ماه و حداقل پنجاه ساعت، در صورت عدم شرکت در جلسات، این مرحله تا دو مرتبه دیگر قابل تکرار است.
در صورت عدم شرکت کارآموز در نوبت سوم، با اعلام کمیسیون کارآموزی و تأیید هیأت مدیره، پروانه کارآموزی توسط دادگاه انتظامی کانون وکلا ابطال خواهد شد.
مرحله دوم:
بلافاصله پس از مرحله اول شروع میشود و مدت آن دوازده ماه است.
در این مرحله، کارآموز تحت نظر وکیل سرپرست تکالیف زیر را انجام میدهد.
الف) هفتهای یک روز در مراجع قضایی حضور مییابد و حداقل از چهل پرونده دارای وقت رسیدگی یا در حال رسیدگی، گزارش تهیه مینماید.
کارآموز در این مدت باید در همه انواع مراجع قضایی اعم از شعب دادیاری و بازپرسی، دادگاههای حقوقی، خانواده، کیفری یک و دو، انقلاب، تجدیدنظر و دوایر اجرای احکام حضور یابد.
ب) با معرفی کانون نزد وکیل سرپرست به آموزش و تمرین عملی امور وکالت بپردازد و گواهی ماهانه وکیل سرپرست را ارایه دهد.
پ) در حداقل پنجاه ساعت جلسات سخنرانی علمی و کارگاه آموزشی حضور یابد.
ت) امور محوله از سوی کانون را انجام دهد.
ث) گواهی مربوط به انجام تکالیف را ارایه داده و پس از تأیید در کمیسیون کارآموزی، در اختبار کتبی و شفاهی شرکت کند.
کارآموزان در دوره دوم میتوانند تحت نظر وکیل سرپرست، وکالت حداکثر تا پنج پرونده را در ماه قبول کنند.
وکالت کارآموزان در پروندههایی که احکام آنها قابل فرجام است یا مرجع تجدیدنظر از احکام آنها دیوانعالی کشور است و با پذیرش اعاده دادرسی کیفری، منفرداً یا به همراه وکیل سرپرست و سایر وکلا ممنوع است.
درصورت عدم انجام تکالیف مذکور یا عدم شرکت در اختبار کتبی و شفاهی یا عدم قبولی، مرحله سوم بهترتیب مقرر تجدید میشود.
چنانچه کمیسیون کارآموزی مجدداً انجام تکالیف را تأیید نکند یا عذر غیبت از اختبار را موجه نداند و یا کارآموز در اختبار قبول نشود، پروانه کارآموزی ابطال خواهد شد.
کارآموزان در دوره سوم میتوانند تحت نظر وکیل سرپرست، وکالت حداکثر تا پنج پرونده را در ماه قبول کنند.
وکالت کارآموزان در پروندههایی که احکام آنها قابل فرجام است یا مرجع تجدیدنظر از احکام آنها دیوانعالی کشور است و یا پذیرش اعاده دادرسی کیفری، منفرداً یا به همراه وکیل سرپرست و سایر وکلا ممنوع است.
هر کارآموز دارای کارنامه مخصوص خواهد بود که از طرف کانون به او داده میشود.
این کارنامه باید در مورد حضور در جلسات دادگاه و سایر مراجع قضایی به گواهی قضات، در مورد کارهایی که نزد وکیل سرپرست انجام میشود و حسن اخلاق و رفتار در دوره کارآموزی، به گواهی وکیل سرپرست، در مورد انجام کارهایی که از طرف کانون ارجاع میشود، به گواهی مسئول واحد ارجاعکننده و درخصوص حضور در کلاسهای آموزشی و سخنرانی علمی به گواهی کمیسیون کارآموزی برسد.
8. اختبار
پس از انجام تکالیف کارآموزی، با تقاضای کارآموز، کمیسیون کارآموزی مدارک انجام تکالیف را بررسی و در صورت پذیرش، اختبار کتبی و شفاهی برگزار کرده و نتیجه را به ریییس کمیسیون کانون گزارش میدهد.
اعضای اختبار از بین وکلای دارای شرایط عضویت در هیأت مدیره که در موضوع اختبار دارای تجربه عملی یا تخصص علمی باشند، با معرفی کمیسیون کارآموزی توسط هیأت مدیره انتخاب میشوند.
اختبار کتبی و شفاهی شامل دروس حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، قوانین و مقررات وکالت، حقوق کیفری، آیین دادرسی کیفری، حقوق تجارت و حقوق ثبت و امور حسبی است.
قبولی در اختبار، منوط به کسب نمره ده از بیست در حداقل پنج درس و معدل کل دوازده از بیست است. در معدلگیری نمره هر درس، ضریب اختبار کتبی «سه» و ضریب اختبار شفاهی «یک» است.
به کارآموزانی که در اختبار قبول شده و سوگند یاد کنند، پروانه وکالت پایه یک داده میشود.
مادامکه کارآموز دوره کارآموزی را طی نکرده و پروانه وکالت به وی داده نشده، نام او در فهرست اسامی وکلا درج نمیشود و باید در فهرست اسامی کارآموزان کانون قید شود.
9. جدول مواد آزمون، ضرایب و منابع پیشنهادی دوراندیشان آزمون کانون وکلای دادگستری
| مواد آزمون | ضریب | شرح درس | ||
|---|---|---|---|---|
| با هدف درک بهتر مفاهیم | با هدف تثبیت مطالب (مرور و جمعبندی) | با هدف تسلط بر مطالب و خودآزمایی | ||
| حقوق مدنی | 3 | قانون مدنی- کمکحافظه مدنی (دو جلدی) (فلاح خاریکی)- قوانین خاص حقوقی- آرای وحدت رویه کاربردی حقوقی | اینفوگرافی مدنی (فلاح خاریکی) جامع نکات مدنی(زمانی) | تست حقوق مدنی (زمانی)- تست قوانین خاص حقوقی(فلاح خاریکی) |
| آیین دادرسی مدنی (آ.د.م) | 3 | قانون آ.د.م- کمک حافظه آدم (دو جلدی)(فلاح خاریکی)- شرح جامع (السان) | اینفوگرافی آ.د.م (فلاح خاریکی)جامع نکات آدم(هادی رستمی) | تست آ.د.م (السان) |
| حقوق تجارت | 2 | قانون تجارت | اینفوگرافی تجارت (حاتمی) | جامع نکات تجارت (رستمی) |
| حقوق جزا | 2 | قانون مجازات اسلامی کمکحافظه جزای عمومی و اختصاصی (عظیمزاده) | اینفوگرافی جزا (عظیمزاده) | تست جزای عمومی تست جزای اختصاصی (عظیمزاده) |
| آیین دادرسی کیفری (آ.د.ک) | 2 | کمکحافظه آیین دادرسی کیفری (عظیمزاده) | اینفوگرافی آ.د.ک (عظیمزاده) | تست آ.د.ک (عظیمزاده) |
| حقوق اساسی | 1 | کمکحافظه اساسی (1 و 2) (مصطفایی) | اینفوگرافی اساسی (شمسی محب) | تست اساسی (شمسی محب) |
| اصول فقه + متون فقه | 1 | ــ | اینفوگرافی متون فقه (مسجدسرایی) اینفوگرافی اصول فقه (مرادی) | ــ |
نکته مهم (منابع کمکی):
- مجموعه قوانین خاص حقوقی + تست قوانین خاص حقوقی
- مجموعه قوانین خاص کیفری + تست قوانین خاص کیفری
- آرای وحدت رویه کاربردی حقوقی
- مجموعه سؤالات آزمون کانون وکلای دادگستری (تست وکالت)
1.معرفی آزمون کانون وکلای دادگستری
آزمون کانون وکلای دادگستری یکی از آزمونهای شغلی و حرفهای است که میان فارغالتحصیلان رشتههای حقوق و فقه و مبانی حقوق اهمیت بسیاری دارد و داوطلبان زیادی با آرزوی رسیدن به حرفۀ وکالت در آن شرکت میکنند.
علیرغم حذف ظرفیت، رقابت میان داوطلبان بسیار فشرده است؛ لازم است داوطلب قبل از ورود به فرآیند مطالعه، با مواد آزمونی، شرایط شرکت، زمان ثبتنام و برگزاری و جزییات مربوط به مراحل پذیرش آشنا گردد.
2. شرایط شرکت در آزمون
1-2- براساس ماده 2 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب 1376، متقاضیان باید دارای شرایط ذیل باشند:
الف) تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
ب) اعتقاد و التزام عملی به احکام و مبانی دین مقدس اسلام.
پ) اعتقاد و تعهد به نظام جمهوری اسلامی ایران، ولایت فقیه، قانون اساسی.
ت) نداشتن پیشینه محکومیت مؤثر کیفری.
ث) نداشتن سابقه عضویت و فعالیت در گروههای الحادی و فرق ضاله و معاند با اسلام و گروههایی که مرامنامه آنها مبتنی بر نفی ادیان الهی است.
ج) عدم وابستگی به رژیم منحوس پهلوی و تحکیم پایههای رژیم طاغوت.
چ) عدم عضویت و هواداری از گروهکهای غیرقانونی و معاند با جمهوری اسلامی ایران.
ح) عدم اعتیاد به مواد مخدر و استعمال مشروبات الکلی.
خ) دارا بودن دانشنامه لیسانس یا بالاتر حقوق (از دانشکدههای حقوق داخل یا خارج کشور که مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری باشد) یا دانشنامه لیسانس فقه و مبانی حقوق اسلامی یا معادل آن از دروس حوزوی و دانشگاهی با تأیید مرجع صالح.
2-2- براساس ماده 10 لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب سال 1333، به اشخاص زیر اجازه وکالت داده نمیشود:
الف) اتباع خارجه.
ب) قضات و مستخدمین دولتی و بلدی و مملکتی و بنگاههایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آن متعلق به دولت است در حین اشتغال به خدمت بهاستثنای استادان دانشکده حقوق که اشتغال به تدریس در یکی از شعب حقوقی دارند در صورت اجازه شورای دانشگاه.
پ) محجورین و همچنین کسانی که سن آنها کمتر از 25 سال باشد.
ت) محکومین به انفصال ابد از خدمات دولتی.
ث) اشخاص مشهور به فساد اخلاق و تجاهر به استعمال مسکر و افیون و اعمال منافی عفت.
ج) محکومین به جنایت مطلقاً و محکومین به جنحههایی که منافی با امانت و عفت و شئون وکالت است به تشخیص هیأت مدیره کانون و یا آنکه به موجب قانون مستلزم محرومیت از بعضی حقوق اجتماعی است.
چ) کسانی که به اتهام جنایت یا جنحههای مذکور در ماده فوق تحت محاکمه هستند.
ح) اشخاصی که طبق حکم محکمه از وکالت محروم شدهاند.
3-2- شرایط سنی:
پروانه کارآموزی وکالت دادگستری در حوزه قضایی استان تهران فقط به کسانی داده میشود که هنگام ثبتنام سن آنها از چهل سال تمام بیشتر نباشد و برای سایر حوزههای قضایی پروانه کارآموزی به کسانی داده میشود که هنگام ثبتنام سن آنها از پنجاه سال تمام بیشتر نباشد.
با توجه به مصوبه هیأت مدیره کانون وکلای دادگستری مرکز درخصوص شرط چهل سال تمام متقاضیان آزمون کارآموزی وکالت 1404 کانون مرکز، چنانچه در زمان ثبتنام سن متقاضی بیشتر از 40 سال تمام و کمتر از 50 سال تمام باشد، صرفاً میتواند محل اشتغال و کارآموزی خود را استان سیستان و بلوچستان تعیین کند.
4-2- اشخاصی مجاز به شرکت در آزمون و صدور پروانه کارآموزی هستند که دارای شرایط مندرج در قوانین و مقررات ناظر بر وکالت باشند.
کسانی که فاقد مدرک کارشناسی حقوق، فقه و مبانی حقوق اسلامی یا معادل آن از دروس حوزوی و دانشگاهی با تأیید مرجع صالح بوده و فقط دارای مدارک بالاتر آن هستند، حق شرکت در آزمون را ندارند؛ بنابراین از ارائه مدارک بالاتر بهجز مدارک کارشناسی عنوان شده خودداری نمایند. دارندگان مدارک کارشناسی ناپیوسته حقوق با مدرک کاردانی مرتبط بهشرط آنکه واحدهای دروس دوره کارشناسی حقوق را گذرانده باشند، مجاز به شرکت در آزمون هستند.
۳.مواد آزمونی و ضرایب
| ردیف | نام دروس | ضریب |
|---|---|---|
| ۱ | حقوق مدنی | ۳ |
| ۲ | آیین دادرسی مدنی | ۳ |
| ۳ | حقوق تجارت | ۲ |
| ۴ | اصول استنباط حقوق اسلامی و متون فقه | ۱ |
| ۵ | حقوق جزای عمومی و اختصاصی | ۲ |
| ۶ | آیین دادرسی کیفری | ۲ |
| ۷ | حقوق اساسی | ۱ |
4. تعداد سؤال و زمان پاسخگویی
140 سؤال/ 170 دقیقه
دروس مدنی، آدم، تجارت، اساسی، جزا، آدک / هرکدام 20 سؤال
اصول استنباط / 10 سؤال
متون فقه/ 10 سؤال
5. زمان برگزاری آزمون
کانون وکلای دادگستری مکلف است در اجرای تبصرۀ مادۀ 1 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب1376/1/27 و ماده 5 قانون تسهیل هر سال از طریق سازمان سنجش آموزش کشور نسبت به برگزاری آزمون پروانه وکالت اقدام نماید (عموماً پاییز).
6. روند پذیرش
پذیرفتهشدگان آزمون وکالت کانون وکلا درصورت کسب حدنصاب علمی در آزمون کتبی (یعنی 70% امتیاز میانگین نمرات 1 درصد حائزان بالاترین امتیاز و درخصوص ایثارگران حداقل 60%) وارد مرحلۀ احراز صلاحیت عمومی شامل (استعلام از مراجع قانونی) میگردند، آنها بایستی فرم تقاضانامه و مدارک اعلامی را تکمیل و به کانون متبوع خود ارایه دهند.
قبولی افرادی که ظرف سه ماه از انقضای موعد مقرر کانون نسبت به تکمیل فرم و ارایه آن اقدامی نکنند، کانلمیکن خواهد بود.
تقاضای پروانه وکالت و کارآموزی، با رعایت مقررات این آییننامه، درصورتیکه نقصی نداشته باشد و درصورتیکه دارای نقص باشد، پس از رفع نقص، از طرف دفتر کانون، به نظر رییس کانون میرسد و رییس کانون رسیدگی هریک از تقاضاها را به یکی از اعضای کانون و یا کارمندان اداری کانون یا کارآموزان ارجاع مینماید که ظرف یک هفته رسیدگی کرده و گزارش خود را به رییس کانون تسلیم نماید.
گزارش مزبور در هیأت مدیره طرح میشود و در صورت قبول تقاضای وکالت پروانه صادر میشود.
7. کارآموزی
کارآموز در دورۀ کارآموزی، تکالیف زیر را در دو مرحله تحت نظر کانون، انجام میدهد:
مرحله اول:
شرکت در جلسات سخنرانی علمی و کارگاههای آموزشی حوزه وکالت و کارآموزی به مدت سه ماه و حداقل پنجاه ساعت، در صورت عدم شرکت در جلسات، این مرحله تا دو مرتبه دیگر قابل تکرار است.
در صورت عدم شرکت کارآموز در نوبت سوم، با اعلام کمیسیون کارآموزی و تأیید هیأت مدیره، پروانه کارآموزی توسط دادگاه انتظامی کانون وکلا ابطال خواهد شد.
مرحله دوم:
بلافاصله پس از مرحله اول شروع میشود و مدت آن دوازده ماه است.
در این مرحله، کارآموز تحت نظر وکیل سرپرست تکالیف زیر را انجام میدهد.
الف) هفتهای یک روز در مراجع قضایی حضور مییابد و حداقل از چهل پرونده دارای وقت رسیدگی یا در حال رسیدگی، گزارش تهیه مینماید.
کارآموز در این مدت باید در همه انواع مراجع قضایی اعم از شعب دادیاری و بازپرسی، دادگاههای حقوقی، خانواده، کیفری یک و دو، انقلاب، تجدیدنظر و دوایر اجرای احکام حضور یابد.
ب) با معرفی کانون نزد وکیل سرپرست به آموزش و تمرین عملی امور وکالت بپردازد و گواهی ماهانه وکیل سرپرست را ارایه دهد.
پ) در حداقل پنجاه ساعت جلسات سخنرانی علمی و کارگاه آموزشی حضور یابد.
ت) امور محوله از سوی کانون را انجام دهد.
ث) گواهی مربوط به انجام تکالیف را ارایه داده و پس از تأیید در کمیسیون کارآموزی، در اختبار کتبی و شفاهی شرکت کند.
کارآموزان در دوره دوم میتوانند تحت نظر وکیل سرپرست، وکالت حداکثر تا پنج پرونده را در ماه قبول کنند.
وکالت کارآموزان در پروندههایی که احکام آنها قابل فرجام است یا مرجع تجدیدنظر از احکام آنها دیوانعالی کشور است و با پذیرش اعاده دادرسی کیفری، منفرداً یا به همراه وکیل سرپرست و سایر وکلا ممنوع است.
درصورت عدم انجام تکالیف مذکور یا عدم شرکت در اختبار کتبی و شفاهی یا عدم قبولی، مرحله سوم بهترتیب مقرر تجدید میشود.
چنانچه کمیسیون کارآموزی مجدداً انجام تکالیف را تأیید نکند یا عذر غیبت از اختبار را موجه نداند و یا کارآموز در اختبار قبول نشود، پروانه کارآموزی ابطال خواهد شد.
کارآموزان در دوره سوم میتوانند تحت نظر وکیل سرپرست، وکالت حداکثر تا پنج پرونده را در ماه قبول کنند.
وکالت کارآموزان در پروندههایی که احکام آنها قابل فرجام است یا مرجع تجدیدنظر از احکام آنها دیوانعالی کشور است و یا پذیرش اعاده دادرسی کیفری، منفرداً یا به همراه وکیل سرپرست و سایر وکلا ممنوع است.
هر کارآموز دارای کارنامه مخصوص خواهد بود که از طرف کانون به او داده میشود.
این کارنامه باید در مورد حضور در جلسات دادگاه و سایر مراجع قضایی به گواهی قضات، در مورد کارهایی که نزد وکیل سرپرست انجام میشود و حسن اخلاق و رفتار در دوره کارآموزی، به گواهی وکیل سرپرست، در مورد انجام کارهایی که از طرف کانون ارجاع میشود، به گواهی مسئول واحد ارجاعکننده و درخصوص حضور در کلاسهای آموزشی و سخنرانی علمی به گواهی کمیسیون کارآموزی برسد.
8. اختبار
پس از انجام تکالیف کارآموزی، با تقاضای کارآموز، کمیسیون کارآموزی مدارک انجام تکالیف را بررسی و در صورت پذیرش، اختبار کتبی و شفاهی برگزار کرده و نتیجه را به ریییس کمیسیون کانون گزارش میدهد.
اعضای اختبار از بین وکلای دارای شرایط عضویت در هیأت مدیره که در موضوع اختبار دارای تجربه عملی یا تخصص علمی باشند، با معرفی کمیسیون کارآموزی توسط هیأت مدیره انتخاب میشوند.
اختبار کتبی و شفاهی شامل دروس حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، قوانین و مقررات وکالت، حقوق کیفری، آیین دادرسی کیفری، حقوق تجارت و حقوق ثبت و امور حسبی است.
قبولی در اختبار، منوط به کسب نمره ده از بیست در حداقل پنج درس و معدل کل دوازده از بیست است. در معدلگیری نمره هر درس، ضریب اختبار کتبی «سه» و ضریب اختبار شفاهی «یک» است.
به کارآموزانی که در اختبار قبول شده و سوگند یاد کنند، پروانه وکالت پایه یک داده میشود.
مادامکه کارآموز دوره کارآموزی را طی نکرده و پروانه وکالت به وی داده نشده، نام او در فهرست اسامی وکلا درج نمیشود و باید در فهرست اسامی کارآموزان کانون قید شود.
9. جدول مواد آزمون، ضرایب و منابع پیشنهادی دوراندیشان آزمون کانون وکلای دادگستری
| مواد آزمون | ضریب | شرح درس | ||
|---|---|---|---|---|
| با هدف درک بهتر مفاهیم | با هدف تثبیت مطالب (مرور و جمعبندی) | با هدف تسلط بر مطالب و خودآزمایی | ||
| حقوق مدنی | 3 | قانون مدنی- کمکحافظه مدنی (دو جلدی) (فلاح خاریکی)- قوانین خاص حقوقی- آرای وحدت رویه کاربردی حقوقی | اینفوگرافی مدنی (فلاح خاریکی) جامع نکات مدنی(زمانی) | تست حقوق مدنی (زمانی)- تست قوانین خاص حقوقی(فلاح خاریکی) |
| آیین دادرسی مدنی (آ.د.م) | 3 | قانون آ.د.م- کمک حافظه آدم (دو جلدی)(فلاح خاریکی)- شرح جامع (السان) | اینفوگرافی آ.د.م (فلاح خاریکی)جامع نکات آدم(هادی رستمی) | تست آ.د.م (السان) |
| حقوق تجارت | 2 | قانون تجارت | اینفوگرافی تجارت (حاتمی) | جامع نکات تجارت (رستمی) |
| حقوق جزا | 2 | قانون مجازات اسلامی کمکحافظه جزای عمومی و اختصاصی (عظیمزاده) | اینفوگرافی جزا (عظیمزاده) | تست جزای عمومی تست جزای اختصاصی (عظیمزاده) |
| آیین دادرسی کیفری (آ.د.ک) | 2 | کمکحافظه آیین دادرسی کیفری (عظیمزاده) | اینفوگرافی آ.د.ک (عظیمزاده) | تست آ.د.ک (عظیمزاده) |
| حقوق اساسی | 1 | کمکحافظه اساسی (1 و 2) (مصطفایی) | اینفوگرافی اساسی (شمسی محب) | تست اساسی (شمسی محب) |
| اصول فقه + متون فقه | 1 | ــ | اینفوگرافی متون فقه (مسجدسرایی) اینفوگرافی اصول فقه (مرادی) | ــ |
نکته مهم (منابع کمکی):
- مجموعه قوانین خاص حقوقی + تست قوانین خاص حقوقی
- مجموعه قوانین خاص کیفری + تست قوانین خاص کیفری
- آرای وحدت رویه کاربردی حقوقی
- مجموعه سؤالات آزمون کانون وکلای دادگستری (تست وکالت)
10. سؤالات متداول (FAQ) آزمون کانون وکلای دادگستری 1404
- شرایط سنی برای شرکت در آزمون کانون وکلا براساس حوزه قضایی انتخابی متفاوت است:
استان تهران: حداکثر سن مجاز برای دریافت پروانه کارآموزی ۴۰ سال تمام است.
سایر استانها: حداکثر سن مجاز ۵۰ سال تمام است.
- نکته مهم بر اساس فایل: متقاضیانی که سن آنها بین ۴۰ تا ۵۰ سال تمام است، در صورت انتخاب استان سیستان و بلوچستان به عنوان محل اشتغال، امکان ثبتنام دارند.
خیر. بر اساس محتوای فایل و ماده ۲ قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری، داوطلب باید حتماً دارای دانشنامه لیسانس (کارشناسی) حقوق یا فقه و مبانی حقوق اسلامی باشد. داشتن مدارک بالاتر (کارشناسی ارشد یا دکتری) بدون مدرک لیسانس مرتبط، برای شرکت در آزمون کفایت نمیکند و مورد پذیرش قرار نمیگیرد.
ضرایب دروس در آزمون کانون وکلای دادگستری (۱۴۰ سوال در ۱۷۰ دقیقه) به شرح زیر است. دروس با ضریب ۳ بیشترین اهمیت را دارند.
