راهنمای آزمون سر دفتری

1.معرفی آزمون سردفتری

آزمون سردفتری اسناد رسمی یکی از آزمون‌های پرطرفدار میان فارغ‌التحصیلان رشتۀ حقوق است. این آزمون متقاضیان بی‌شماری دارد که این امر شاید به دلیل بازار کار و درآمد مناسب سردفتری باشد. با شرکت در این آزمون و کسب مجوز سردفتری، می‌توان یک شغل درآمدزا و پایدار داشت. البته راه‌های دیگری ازجمله خرید مجوز (که هزینۀ بالایی دارد) نیز وجود دارد که اکثر افراد شرایط لازم برای سردفتر شدن از این طریق را ندارند.
اطلاع از منابع، ضرایب دروس و تعداد سؤالات می‌تواند کمک شایانی به موفقیت داوطلبان در این آزمون نماید.

2.شرایط شرکت در آزمون

آزمون سردفتری به صورت مجزا در قالب آزمون سردفتری اسناد رسمی، آزمون سردفتری ازدواج و سردفتری طلاق برگزار می‌شود که هرکدام شرایط خاص خود را دارند؛ بحث ما در اینجا آزمون سردفتری اسناد رسمی می‌باشد.
متقاضیان در زمان ثبت‌نام بایستی واجد شرایط زیر باشند:

1ـ تابعیت جمهوری اسلامی ایران.
2ـ اعتقاد و الزام به احکام شرعی و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
3ـ داشتن کارت پایان خدمت نظام وظیفه عمومی یا معافیت دائم از خدمت سربازی در زمان برگزاری آزمون (برای آقایان).
4ـ نداشتن سابقه محکومیت و سوءپیشینه که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی باشد.
5ـ نداشتن محکومیت انفصال دائم از خدمات دولتی یا قضایی یا وکالت دادگستری یا محکومیت انفصال موقت از خدمات مذکور در مدت انفصال یا تعلیق به موجب احکام قطعی مراجع قضایی و انتظامی.
6ـ متقاضیان در زمان انتصاب به سردفتری اسناد رسمی باید به تشخیص پزشکی قانونی از سلامتی، تندرستی و توانایی‌های جسمی متناسب و لازم برای انجام امور سردفتری برخوردار بوده و به هیچ‌یک از انواع مواد مخدر و روانگردان اعتیاد نداشته باشند.
7ـ متقاضیان نباید در زمان صدور ابلاغ سردفتری به شغل قضاوت، وکالت دادگستری، عضویت در مؤسسات دولتی و وابسته به دولت و شهرداری‌ها، عضویت در هیأت مدیره و مدیریت عامل شرکت‌های تجاری و بانک‌ها یا مؤسسات بیمه و همچنین عضویت در هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی اشتغال داشته باشند.
8ـ سن سردفتران در بدو اشتغال نباید کمتر از 24 سال و بیشتر از 50 سال باشد. (دفتریاران شاغل مادام که به سن بازنشستگی موضوع مواد 10 و 11 قانون دفاتر اسناد نرسیده‌اند، ایثارگران مشمول بند «چ» ماده 88 قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه از محدودیت سنی مذکور معاف هستند.)
9ـ داشتن مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر در رشته حقوق قضایی، علوم ثبتی، حقوق ثبت اسناد و املاک، حقوق سردفتر اسناد رسمی، منقول از دانشکده الهیات یا دانشکده سابق معقول و منقول و یا کارشناسی و بالاتر در رشته الهیات و معارف اسلامی با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی از دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی معتبر مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سطح دو یا بالاتر، صادره از مدیریت حوزه‌های علمیه که مجاز به صدور گواهی نامه مدارج علمی حوزوی هستند. افراد دارای مدرک تحصیلی معادل مجاز به ثبت‌نام و شرکت در آزمون نیستند.
10ـ داشتن مدرک کارشناسی کلیه رشته‌ها با سه سال تمام سابقه دفتریاری. 

11-دفتریاران اول با مدرک تحصیلی دیپلم کامل متوسطه به شرط داشتن هفت سال سابقه دفتریاری اول.

12- داشتن تصدیق اجتهاد تأیید شده توسط رییس محترم قوه قضاییه یا مرجع مورد تأیید قوه قضاییه.

3- مواد آزمونی و ضرایب

4.تعداد سؤالات و زمان پاسخگویی

تعداد سؤالات آزمون سردفتری اسناد رسمی 135 سؤال است و هر درس شامل 15 سؤال می‌باشد. این آزمون دارای نمرۀ منفی است.

5.زمان برگزاری آزمون

تا پیش از تصویب قانون تسهیل، آزمون سردفتری اسناد رسمی فاقد تقویم مشخص بود؛ به‌طوری‌که بین سال‌های 1386 تا 1397 تنها یک نوبت آزمون برگزار شد و سپس روند برگزاری آن برای مدتی طولانی متوقف گردید. درحال حاضر، براساس قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب‌وکار، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف است هرساله با همکاری سازمان سنجش آموزش کشور نسبت به برگزاری آزمون‌های سردفتری اسناد رسمی اقدام کند. زمان ثبت نام آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی سال 1404 از تاریخ 1404/12/04 لغایت 1404/12/10  بود که براساس شرایط خاص کشور، ثبت نام تا تاریخ 22 فروردین 1405 تمدید گردید.  تاریخ برگزاری این آزمون  نیز 1405/04/26 خواهد بود.

6.روند پذیرش (اختبار)

تا سال‌ها، یکی از شروط برگزاری آزمون سردفتری و جذب سردفتر، شرایط جمعیتی در هر جغرافیا بود. اما با تصویب قانون تسهیل صدور مجوز برخی کسب‌وکارها و ابلاغ آن به دستگاه‌های ذی‌ربط، کانون سردفتران و دفتریاران ملزم شد تا هر سال با برگزاری این آزمون به جذب سردفتر اسناد رسمی مطابق مفاد این قانون اقدام نماید.
آزمون سردفتری دو مرحله است:
مرحلۀ اول:
براساس مفاد ماده 3 قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب‌وکار، داوطلبانی که حداقل هفتاد درصد (70%) امتیاز میانگین نمرات یک درصد (1%) حائزان بالاترین امتیاز را کسب کنند به‌عنوان پذیرفته شده، جهت طی مراحل مقتضی به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور معرفی می‌شوند. برای ایثارگران حدنصاب مذکور شصت درصد (60%) است.
مرحلۀ دوم (مصاحبه):
صلاحیت علمی و عملی پذیرفته شده برای شغل سردفتری.
پس از بارگذاری مدارک در درگاه ملی مجوزها، نوبت به آمادگی برای آزمون اختبار می‌رسد. هیأت‌های اختبار متشکل از دو عضو قضایی که یک نفر از معاونان رییس کل دادگستری و یک نفر از قضات دادگاه تجدیدنظر با سابقۀ خدمت 15 سال و یک کارشناس ثبتی هستند.
مواد اختبار سردفتری از سال 1403، با هدف اجرای صحیح قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب‌وکار تغییرات چشمگیری داشته است.
برخلاف سال‌های گذشته که مواد امتحانی شامل قوانین مدنی، تجارت، جزا، ثبت اسناد و املاک، آیین‌نامه‌ها و مقررات دفاتر اسناد رسمی بود، اکنون مواد جدید اختبار بر توانمندی‌های عملی سردفتران متمرکز شده و به شرح زیر اعلام شده است:
1ـ قرائت قرآن و احکام شرعی
2ـ آشنایی با سامانه‌های مرتبط با دفاتر اسناد رسمی:
ـ سامانه ثبت آنی (سامانه ثبت الکترونیک اسناد)
ـ سامانه سکوی کاتب (مرتبط با ثبت الکترونیک اسناد)
3ـ آشنایی با تشکیلات و وظایف دفاتر اسناد رسمی
4ـ آشنایی با قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول
5ـ آشنایی با فرآیندهای برون‌سپاری مرتبط با دفترخانه اسناد رسمی
در این آزمون، سؤالات بیشتر در زمینه تسلط پذیرفته‌شدگان بر نرم‌افزارهای مورد استفاده در دفاتر اسناد رسمی، امور مرتبط با دفترخانه و وظایف برون‌سپاری شده مطرح می‌شود.
در آزمون اختبار سردفتری، آشنایی با فرآیندهای برون‌سپاری مرتبط با دفاتر اسناد رسمی از بخش‌های مهم ارزیابی است.
چنانچه فرد در این آزمون تسلط کافی نشان دهد، بدون نیاز به دوره کارآموزی، ابلاغ سردفتری برای وی صادر خواهد شد. در صورت عدم تسلط کافی، ابتدا فرصتی برای مطالعه بیشتر به او داده می‌شود و سپس آزمون مجددی برگزار خواهد شد. درنهایت، در صورت نیاز به کسب مهارت بیشتر، دوره کارآموزی حداکثر تا سه ماه برای فرد در نظر گرفته می‌شود. صدور ابلاغ سردفتری منوط به طی دورۀ کارآموزی و احراز صلاحیت عملی متقاضی خواهد بود.

7.منابع پیشنهادی

1ـ کمک‌حافظه ثبت- اینفوگرافی ثبت – تست قوانین خاص حقوقی.
2ـ کمک‌حافظه مدنی جلد 1، 2، 3، 4 ،5، 6، 7 و 8- جامع نکات مدنی- اینفوگرافی مدنی– تست مدنی- قوانین خاص حقوقی- تست قوانین خاص حقوقی.
3ـ سه جلد کمک‌حافظه جزای عمومی و اختصاصی- جامع نکات جزا- اینفوگرافی جزا– قوانین خاص کیفری- تست قوانین خاص کیفری.
4ـ جامع نکات تجارت- اینفوگرافی تجارت– قوانین خاص حقوقی- تست قوانین خاص حقوقی.