راهنمای آزمون دکتری Ph.D نیمهمتمرکز
1. معرفی آزمون دکتری
آزمون دکتری تخصصی در ایران یکی از مهمترین مراحل ورود به بالاترین سطح تحصیلات دانشگاهی است که هرساله هزاران فارغالتحصیل کارشناسی ارشد را به رقابت دعوت میکند. در سالهای اخیر متقاضیان در مقطع دکتری به صورت چشمگیری بالا رفته، اما با توجه به محدودیت ظرفیت پذیرش در تحصیلات تکمیلی، رقابت داوطلبان دکتری بسیار سختتر شده است، با وجود این بسیار کسانی بودهاند که توانستهاند این مسیر را با موفقیت طی کنند.
2. شرایط شرکت در آزمون
شرایط عمومی:
الف) اعتقاد به دین اسلام یا یکی از ادیان مصرح در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
ب) التزام نسبت به احکام عملی اسلام (انجام دادن واجبات و پرهیز کردن از محرمات).
تبصره: اقلیتهای دینی (ادیان رسمی) مندرج در قانون اساسی از این شرط مستثنی هستند به شرط آنکه متجاهر به نقض احکام اسلامی نباشند.
ج) نداشتن سابقه عضویت در گروههای محارب و عدم احراز نسبت به نظام جمهوری اسلامی ایران.
تبصره: درصورتیکه متقاضی سابقه عضویت در گروههای محارب یا سابقه عناد با نظام جمهوری اسلامی ایران را داشته باشد، باید تغییر نظر او احراز شود.
د) عدم احراز فساد اخلاقی.
ه) عدم اشتهار به ارتکاب اعمال خلاف شئون شغلی و تحصیلی در طول تحصیل یا زمان اشتغال.
شرایط اختصاصی:
داشتن کارشناسی ارشد یا دکتری عمومی یا اشتغال به تحصیل در سال آخر مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری عمومی (با فارغالتحصیلی حداکثر تا تاریخ 31 شهریورماه سال بعد) که مدرک مذکور مورد تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد در هر مرحلهای مشخص شود که رشته تحصیلی مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری عمومی با مجموعه انتخابی در آزمون دکتری براساس مندرجات این دفترچه تناسب ندارد، از ادامه پذیرش (در مراحل بررسی و مصاحبه) این دسته از متقاضیان خودداری شده و حتی در صورت قبولی، از ادامه تحصیل آنان جلوگیری بهعمل آمده و قبولی ایشان لغو میشود. با توجه به اینکه ادامۀ تحصیل در مقطع دکتری بهصورت تماموقت است، متقاضیان شاغل در وزارتخانهها، سازمانها و نهادهای دولتی باید قبل از ثبتنام، موافقت محل کار خود را مبنی بر ادامۀ تحصیل دریافت و آن را نزد خود نگه دارند.
دانشجویان سال آخر یا فارغالتحصیلان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری حرفهای (بهجز فارغالتحصیلان کارشناسی ارشد پیوسته، دکتری عمومی دامپزشکی و دکتری پزشکی)، که معدل آنان کمتر از 00/14 است، حق ثبتنام و شرکت در این آزمون را ندارند.
پذیرفتهشدگان دوره روزانه سال 1403 و قبل از آن، که در حال تحصیل هستند، برای شرکت مجدد در آزمون سال 1405، باید تا پایان زمان ثبتنام آزمون سال 1405، از دانشگاه یا مؤسسه قبولی انصراف قطعی دهند.
پذیرفتهشدگان دورههای غیرروزانه دکتری سال 1404 و دانشجویان شاغل به تحصیل در دورههای غیر از روزانه دکتری (به شرط نداشتن مشکل نظام وظیفه برای برادران) میتوانند بدون انصراف از تحصیل و در صورت داشتن سایر شرایط و ضوابط مندرج در دفترچه راهنما، در آزمون ورودی دکتری سال 1405 ثبتنام و شرکت کنند. این دسته از متقاضیان پس از اعلام نتایج نهایی در صورت قبولی در رشته جدید، باید فرم انصراف قطعی از رشته قبولی را به دانشگاه محل قبولی ارائه دهند.
3- مواد آزمونی و ضرایب
براساس مصوبۀ شورای سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی به تاریخ 21/12/1403 مواد آزمون متمرکز دکتری (ph.D) سال 1405 به شرح زیر خواهد بود:
الف) زبان با ضریب یک
ب) دروس تخصصی (در سطح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری با ضریب پنج)
ج) درس استعداد تحصیلی از مواد امتحانی این آزمون حذف شد.
عناوین دروس امتحانی:
1- زبان (انگلیسی، فرانسه، آلمانی).
2- (متون فقه (جهاد، ولایت، قضاء، شهادات، احیاء موات، انفال و امر به معروف و نهی از منکر) – حقوق اداری- حقوق اساسی- حقوق کار)
3- (متون فقه جزایی (حدود، قصاص، دیات، قضاء و شهادات) – آیین دادرسی کیفری- حقوق جزای عمومی- حقوق جزای اختصاصی- جرمشناسی)
4- (حقوق بینالملل عمومی- حقوق سازمانهای بینالمللی)
5- (متون فقه (معاملات)- حقوق مدنی- حقوق تجارت)
6- (حقوق تعهدات (شامل تعهدات در حقوق مدنی و معاملات دولتی)- حقوق نفت و گاز (مباحث حقوق عمومی و بینالملل نفت و گاز و قراردادهای نفت و گاز)- حقوق تجارت بینالملل.
| ردیف | مواد امتحانی | گرایش | کد ترکیب | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | حقوق عمومی | – | 1 | √ | √ | – | – | – | – |
| 2 | حقوق کیفری و جرمشناسی | – | 2 | √ | – | √ | – | – | – |
| 3 | فقه و حقوق جزا | – | 2 | √ | – | √ | – | – | – |
| 4 | حقوق بینالملل عمومی | – | 3 | √ | – | – | √ | – | – |
| 5 | حقوق خصوصی | – | 4 | √ | – | – | – | √ | – |
| 6 | فقه و حقوق خصوصی | – | 4 | √ | – | – | – | √ | – |
| 7 | حقوق | – | 4 | √ | – | – | – | √ | – |
| 8 | حقوق نفت و گاز | – | 5 | √ | – | – | – | – | √ |
| 9 | حقوق تجارت و سرمایهگذاری بینالمللی | – | 5 | √ | – | – | – | – | √ |
| 10 | فقه و حقوق خانواده | – | 4 | √ | – | – | – | √ | – |
رشتههای مرتبط که فارغالتحصیلان آن میتوانند در این مجموعه امتحانی شرکت کنند:
– حقوق (تمامی گرایشها)، فقه و مبانی حقوق اسلامی، فقه و حقوق جزا، فقه و حقوق خصوصی، فقه و حقوق خانواده، تمامی گرایشهای علوم سیاسی، مدیریت قراردادهای بینالمللی نفت و گاز؛ اقتصاد نفت و گاز، متقاضیانی که دارای مدرک کارشناسی حقوق و گرایشهای مرتبط میباشند، در صورت داشتن مدرک کارشناسی ارشد غیرمرتبط نیز میتوانند در این مجموعه امتحانی شرکت کنند.
l دارندگان مدرک سطح سه حوزه صرفاً میتوانند برای پذیرش در رشتههای «حقوق خصوصی»، «حقوق کیفری و جرمشناسی»، «فقه و حقوق جزا»، «فقه و حقوق خصوصی»، «حقوق عمومی» و «حقوق» در این مجموعه شرکت کنند.
4- تعداد سؤال و زمان پاسخگویی
در آزمون دکتری (1405-1404) (سال گذشته) تعداد سؤالات زبان عمومی (40) سؤال با فرصت (40) دقیقه بود. تعداد سؤالات تخصصی نیز در کل (320) سؤال با مدت پاسخگویی (105) دقیقه بود که جدول تفکیک شده، هر گرایش به شرح ذیل میباشد و داوطلب موظف است در مدت زمان اعلام شده صرفاً به سؤالات ردیف امتحانی خود پاسخ دهد.
عنوان مواد امتحانی، سؤال و شماره سؤالها
|
ردیف |
مواد امتحانی |
تعداد سؤال |
از شماره |
تا شماره |
|
1 |
متون فقه (جهاد، ولایت، قضاء، شهادات، احیا موات، انفال و امر به معروف و نهی از منکر) – حقوق اداری- حقوق اساسی- حقوق کار) |
65 |
1 |
65 |
|
2 |
متون فقه جزایی (حدود، قصاص، دیات، قضاء و شهادات) – آیین دادرسی کیفری- حقوق جزای عمومی- حقوق جزای اختصاصی- جرمشناسی |
65 |
66 |
130 |
|
3 |
حقوق بینالملل عمومی- حقوق سازمانهای بینالمللی |
65 |
131 |
195 |
|
4 |
متون فقه (معاملات)- حقوق مدنی- حقوق تجارت |
65 |
196 |
260 |
|
5 |
حقوق تعهدات (شامل تعهدات در حقوق مدنی و معاملات دولتی)- حقوق نفت و گاز (شامل مباحث حقوق عمومی و بینالملل نفت و گاز و قراردادهای نفت و گاز)- حقوق تجارت بینالملل. |
60 |
261 |
320 |
بدیهی است با توجه به برگزاری آزمون دکتری در بهمنماه 1404، اطلاعات عنوان شده مربوط به آزمون سال قبل است و احتمال دارد که این تعداد سؤال تغییر نماید.
5- زمان برگزاری آزمون
تاریخ برگزاری آزمون دکتری 1405 قرار بود در روز جمعه 10 بهمنماه 1404 برگزار گردد که این تاریخ به دستور سازمان سنجش به تعویق افتاد و به 1404/11/24 تغییر یافت.
6- روند پذیرش
پذیرش دکتری حقوق در دانشگاههای ایران به دو بخش اصلی تقسیم میشود: آزمون کتبی و مصاحبۀ علمی؛ این فرآیند تحت نظارت سازمان سنجش آموزش کشور و با همکاری دانشگاهها انجام میگیرد.
مرحلۀ اول:
آزمون کتبی که معمولاً در زمستان برگزار میگردد و شامل سؤالات چهارگزینهای است. این آزمون نمرۀ منفی دارد و بخش قابل توجهی از امتیاز کل پذیرش (50 درصد) را شامل میشود.
مرحلۀ دوم:
مصاحبۀ علمی که پس از قبول در آزمون، داوطلبان به دانشگاههای انتخابی معرفی میشوند تا در مصاحبه شرکت کنند. این مصاحبه شامل:
– بررسی مقالات علمی
– ارزیابی پایاننامۀ ارشد
– ارائۀ پیشنهاد تحقیق (پروپوزال)
– پرسش و پاسخ علمی
– مهارتهای زبان تخصصی و عمومی
برخی داوطلبان دارای سهمیههای ایثارگری، مربیان رسمی دانشگاهها و استعدادهای درخشان هستند که در پذیرش نهایی مؤثر خواهد بود.
7- منابع پیشنهادی دوراندیشان
– حقوق مدنی: کمکحافظه مدنی (دورۀ دوجلدی) (مهدی فلاح خاریکی)- اینفوگرافی مدنی– تست مدنی– مجموعه قوانین خاص حقوقی– تست قوانین خاص حقوقی– آرای وحدت رویۀ کاربردی حقوقی.
– آدم: کمکحافظه آدم (دورۀ دوجلدی) (مهدی فلاح خاریکی)- شرح جامع آدم (مصطفی السان)- جامع نکات آدم– اینفوگرافی آدم– تست آدم– مجموعه قوانین خاص حقوقی- تست قوانین خاص حقوقی- آرای وحدت رویۀ کاربردی حقوقی.
– حقوق تجارت: جامع نکات تجارت- اینفوگرافی تجارت- مجموعه قوانین خاص حقوقی- تست قوانین خاص حقوقی- آرای وحدت رویۀ کاربردی حقوقی
– متون فقه: آموزش متون فقه- اینفوگرافی متون فقه- قسمت (تحریرالروضه)
– حقوق جزا: دورۀ سه جلدی جزای عمومی و اختصاصی (دکتر شادی عظیمزاده)- شرح جامع جزا (علی حدادی)- اینفوگرافی جزا- تست جزای عمومی- تست جزای اختصاصی- مجموعه قوانین خاص کیفری- تست قوانین خاص کیفری.
– حقوق اداری: کمکحافظۀ حقوق اداری– راهنمای دیوان عدالت اداری.
– حقوق اساسی: کمکحافظه اساسی (تکجلدی)- اینفوگرافی اساسی– تست اساسی.
– حقوق بینالملل خصوصی: کمکحافظه بینالملل خصوصی (کاظمی)
– آیین دادرسی کیفری: کمکحافظه آدک– جامع نکات آدک– اینفوگرافی آدک– مجموعه قوانین خاص کیفری– تست قوانین خاص کیفری–
بایستههای آیین دادرسی کیفری (عباس تدین).
– اصول فقه: اینفوگرافی اصول فقه
– مجموعه سؤالات دکتری تخصصی (حقوق خصوصی) (اسفندیار صفری)
– بایستههای جرمشناسی (شادی عظیمزاده).
